Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży będzie jednym z najważniejszych tematów II Kongresu Szpitali Psychiatrycznych, który odbędzie się w dniach 17-18 września 2026 r. w Warszawie. Organizatorem wydarzenia jest Związek Pracodawców Opieki Psychiatrycznej i Leczenia Uzależnień. Tegorocznemu Kongresowi przyświeca hasło: „Psychiatria bez granic. Jeden system – pacjent przez całe życie”. Hasło to odzwierciedla naszą wizję nowoczesnego systemu ochrony zdrowia psychicznego, w którym pacjent, niezależnie od wieku, doświadcza ciągłości leczenia, bezpieczeństwa oraz dostępu do wsparcia na każdym etapie życia.
Psychiatria bez granic – hasło przewodnie II Kongresu Szpitali Psychiatrycznych
W ostatnich latach dokonaliśmy ogromnego wysiłku organizacyjnego, tworząc nowe fundamenty psychiatrii dzieci i młodzieży oraz dorosłych. Rozwijane są środowiskowe centra zdrowia psychicznego, poradnie oraz oddziały dzienne i całodobowe. Coraz większa liczba dzieci i młodzieży otrzymuje profesjonalną pomoc. Jednocześnie przed całym środowiskiem ochrony zdrowia psychicznego pojawia się dziś wyzwanie, którego znaczenie będzie w kolejnych latach systematycznie rosło.
Szczególną uwagę podczas Kongresu chcemy poświęcić zagadnieniu określanemu w międzynarodowej debacie mianem „transition psychiatry”, czyli bezpiecznemu, zaplanowanemu i skutecznemu przejściu pacjenta z systemu psychiatrii dzieci i młodzieży do systemu opieki psychiatrycznej dla osób dorosłych.
Dla wielu młodych ludzi osiągnięcie pełnoletności oznacza zmianę lekarza, terapeuty, miejsca leczenia i organizacji opieki. Zbyt często moment ten wiąże się z utratą poczucia bezpieczeństwa, przerwaniem relacji terapeutycznych, koniecznością ponownego opowiadania swojej historii zdrowotnej oraz rozpoczynaniem procesu leczenia niejako od początku. Tymczasem choroba psychiczna nie kończy się wraz z ukończeniem osiemnastego roku życia, a granica administracyjna nie jest granicą kliniczną. Dziś wiemy już, że brak skutecznego modelu przejścia nie jest wyłącznie problemem organizacyjnym. To zjawisko mające bezpośredni wpływ na efekty zdrowotne osiągane przez pacjentów. Przerwanie ciągłości leczenia zwiększa ryzyko nawrotów choroby, rezygnacji z terapii, ponownych hospitalizacji, przewlekłości zaburzeń oraz pogorszenia rokowania zdrowotnego i społecznego.
Przejście z psychiatrii dzieci i młodzieży do opieki psychiatrycznej dla dorosłych, czyli nowe wyzwanie dla całego sektora ochrony zdrowia
Konsekwencje dotyczą jednak nie tylko pacjentów. Coraz wyraźniej stają się one również wyzwaniem dla podmiotów leczniczych i osób zarządzających systemem ochrony zdrowia. W całej Europie obserwujemy odejście od oceny świadczeniodawców wyłącznie przez pryzmat liczby realizowanych procedur na rzecz mierzenia jakości opieki, skuteczności terapii oraz osiąganych efektów zdrowotnych. W takim modelu zdolność do zapewnienia ciągłości leczenia, koordynacji świadczeń i utrzymania pacjenta w systemie będzie jednym z kluczowych mierników jakości funkcjonowania placówek medycznych.
Dlatego pytanie o skuteczną procedurę przejścia pomiędzy psychiatrią dzieci i młodzieży a psychiatrią dorosłych nie jest już wyłącznie tematem dyskusji ekspertów. Jest pytaniem o przyszłość organizacji opieki psychiatrycznej, o racjonalne wykorzystanie środków publicznych oraz o odpowiedzialność systemu za długoterminowe wyniki leczenia. Wyzwanie to dotyczy nie tylko Polski. Zmagają się z nim niemal wszystkie rozwinięte systemy ochrony zdrowia. Tym bardziej potrzebujemy przestrzeni do wspólnej pracy nad rozwiązaniami, które będą możliwe do wdrożenia w codziennej praktyce.
II Kongres Szpitali Psychiatrycznych – od diagnozy problemów do konkretnych rozwiązań
Dlatego podczas II Kongresu Szpitali Psychiatrycznych chcemy zrobić krok dalej niż tylko diagnozowanie problemów.
Naszą ambicją jest stworzenie forum, na którym dyrektorzy szpitali, kierownicy podmiotów leczniczych, lekarze psychiatrzy, psychologowie, terapeuci, przedstawiciele instytucji publicznych, środowisk akademickich oraz organizacji pacjentów podejmą próbę wspólnego wypracowania praktycznego modelu współpracy pomiędzy psychiatrią dzieci i młodzieży a psychiatrią dorosłych.
Wierzymy, że jako osoby odpowiedzialne za organizację systemu ochrony zdrowia psychicznego mamy nie tylko prawo, ale również obowiązek podejmowania takich działań. To właśnie my najlepiej znamy rzeczywiste potrzeby pacjentów i ograniczenia funkcjonowania obecnego modelu. Dlatego to właśnie w naszym środowisku powinny powstawać rozwiązania, które następnie mogą zostać wdrożone w skali regionalnej i krajowej.
Jeżeli nie zaopiekujemy tego wyzwania dzisiaj, w najbliższych latach będziemy mierzyć się jednocześnie z pogarszającymi się wynikami leczenia pacjentów oraz rosnącymi trudnościami organizacyjnymi placówek medycznych. Jeżeli natomiast uda nam się stworzyć skuteczny model przejścia, możemy zbudować system, w którym pacjent rzeczywiście pozostaje pod opieką jednego, spójnego systemu zdrowia psychicznego przez całe życie.
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w programie II Kongresu Szpitali Psychiatrycznych
W programie Kongresu znajdą się między innymi debaty poświęcone kondycji psychicznej młodego pokolenia, wpływowi samotności, presji osiągnięć, mediów społecznościowych, depresji i zaburzeń lękowych, a także dyskusje dotyczące przyszłości modelu psychiatrii dzieci i młodzieży w Polsce. Drugiego dnia wydarzenia zaprezentowane zostaną również praktyczne przykłady budowania ścieżek opieki obejmujących poradnictwo, leczenie środowiskowe, leczenie szpitalne oraz przejście pacjenta do systemu opieki dla dorosłych.
Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Minister Zdrowia.
Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Patronat honorowy nad II Kongresem Szpitali Psychiatrycznych objął Marszałek Województwa Mazowieckiego, Rzecznik Praw Pacjenta, Naczelna Izba Lekarska, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych.
Chcemy, aby II Kongres Szpitali Psychiatrycznych był nie tylko miejscem wymiany doświadczeń, lecz także początkiem procesu budowania rozwiązań, które przełożą się na rzeczywistą poprawę jakości opieki psychiatrycznej w Polsce. Więcej informacji oraz rejestracja dostępne są na stronie internetowej Kongresu: https://kongresszpitalipsychiatrycznych.pl/
Będzie nam niezwykle miło spotkać się z Państwem w Warszawie i wspólnie rozmawiać o przyszłości polskiej psychiatrii.
