Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych doceniła wagę I Kongresu Szpitali Psychiatrycznych, obejmując wydarzenie patronatem honorowym. Problemy kadrowe, w tym przeciążenie personelu pielęgniarskiego w placówkach opieki psychiatrycznej, jest jednym z kluczowych i najpilniejszych wyzwań sektora zdrowia publicznego.
– Kiedy mówimy o szpitalach psychiatrycznych, ich organizacji, funkcjonowaniu i przede wszystkim o ich pacjentach, nie możemy pomijać pielęgniarek – podkreśla Mariola Łodzińska Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych – Stanowią one podstawę kadry, mając najbliższy i najczęstszy kontakt z pacjentami. Często są dla nich nie tylko wsparciem medycznym, ale też psychicznym i emocjonalnym. Szeroki zakres umiejętności w połączeniu z kompetencjami społecznymi sprawiają, że to zawód wymagający, który stawia szereg wyzwań. Jeśli dodamy przeciążenie obowiązkami, niedoszacowanie ilości kadry pielęgniarskiej na pacjentów oraz nieadekwatne wynagrodzenie do pełnionej funkcji w systemie, nie dziwi fakt, że pielęgniarstwo psychiatryczne nie cieszy się popularnością. Wkrótce może pogłębić to deficyty w placówkach. Jeśli chcemy zapobiec narastaniu problemów, musimy zacząć głośno rozmawiać o rozwiązaniach. Wierzymy, że I Kongres Szpitali Psychiatrycznych będzie do tego idealnym miejscem.
Zgodnie z Raportem końcowym: “Analizy kadrowe pielęgniarek” przygotowanym przez Ogólnopolski Związek Pielęgniarek i Położnych (marzec 2025) liczba pielęgniarek o specjalizacji psychiatrycznej wynosiła w 2024 r. ok. 5400 osób i była blisko 4-krotnie niższa niż w pracowników w specjalizacji anestezjologicznej i intensywnej terapii.
Pielęgniarka psychiatryczna to zawód trudny i wymagający, Osoby ją wykonujące nie tylko muszą posiadać wiedzę i doświadczenie z zakresu świadczenia podstawowej opieki, ale także z tematyki zaburzeń psychicznych oraz umiejętność szybkiej diagnozy stanu pacjenta. Tego zawodu nie można wykonywać bez kompetencji społecznych, takich jak empatia, umiejętność słuchania, wsparcie i zrozumienie, ale przy jednoczesnym zachowaniu dystansu i postawy asertywnej.
Wśród wyzwań w zawodzie pielęgniarki psychiatrycznej na czołowe miejsce wysuwa się opieka nad wyjątkowym rodzajem pacjenta – dotkniętego traumą, mierzącego się z bólem tak fizycznym, jak i psychicznym. Frustracja, agresja, niezrozumienie, bunt przeciwko regułom panującym w placówkach znajdują swoje odbicie w zachowaniu chorych, a odbiorcami tych wszystkich emocji w pierwszej kolejności są pielęgniarki i pielęgniarze psychiatryczni.
Kolejnym problemem jest przeciążenie personelu medycznego, a w szczególności pielęgniarek, co odczuwalne jest w szczególności przy tak wymagających pacjentach. To sprawia, że personel pracuje ponad siły, biorąc dodatkowe dyżury, aby zapewnić pełną obsadę, co prowadzi do wypalenia zawodowego.
Psychiatrię podobnie jak cały system opieki zdrowotnej dotknie wkrótce także znaczący deficyt wykwalifikowanych pielęgniarek. Zgodnie z przytaczanym raportem ogólnie na 1000 mieszkańców Polski przypada zaledwie 5,7 pielęgniarek. Jesteśmy daleko w tyle za innymi krajami europejskimi, takimi jak Norwegia, gdzie współczynnik ten wynosi 15,6, czy Niemcy (12). Co więcej, w ciągu najbliższych 15 lat, wiek emerytalny osiągnie ok. 115 tys. pracujących w tym zawodzie, w tym także tych ze specjalizacją psychiatryczną.
– Nad tymi elementami musimy się pochylić, jeśli zarówno teraz, jak i w przyszłości chcemy zapewnić sprawnie działający system opieki – mówi Urszula Szybowicz, Prezes Fundacji Nie Widać Po Mnie. – A musimy do tego dążyć w sytuacji rosnącej liczby zapadalności na zaburzenia, takie jak depresja, nerwice, fobie czy ciężkie choroby psychiczne, w tym schizofrenię. I Kongres Szpitali Psychiatrycznych poświęcony będzie w części na dyskusję o największych wyzwaniach, jakie stoją przed placówkami. Problemy kadrowe są jednym z nich i liczymy, że nie zabraknie w nim głosu pielęgniarek. Patronat honorowy Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych to ogromne wsparcie przedsięwzięcia, które podniesie jego rangę i sprawi, że łatwiej będzie nam zrealizować cel, jakim jest holistyczne spojrzenie na zagadnienie organizacji, funkcjonowania i problemów systemu.
Przypominamy:
I Kongres Szpitali Psychiatrycznych to pierwsze tego typu wydarzenia, które zgromadzi przedstawicieli wszystkich interesariuszy systemu, pozwalając holistycznie spojrzeć na jego problemy i najpilniejsze wyzwania, wśród których wymienić można – poza brakami kadrowymi – także paląca konieczność modernizacji placówek, kosztów takich przedsięwzięć i możliwości finansowania, a także wdrożenie najważniejszych zmian do ustawy, które pozwolą na sprawniejsze działanie i poprawę jakości usług.
Kongres odbędzie się w dniach 18-19 września 2025 r. Pierwszego dnia zaplanowano dyskusje plenarne i prelekcje, w drugim warsztaty wraz z wizytą studyjną w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim Drewnica.
Organizatorami przedsięwzięcia są:
- Fundacja Nie Widać Po Mnie
- Mazowiecki Szpital Wojewódzki Drewnica Sp. z o.o.
- Związek Pracodawców Opieki Psychiatrycznej i Leczenia Uzależnień
Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Wydarzenie objęte patronatem honorowym Marszałka Województwa Mazowieckiego.
